Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu (bài làm của học sinh giỏi)

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm và nhân vật người đàn bà hàng chài:

+ Nguyễn Minh Châu là một nhà văn quân đội.

+ Ông được mệnh danh là một trong những nhà văn đi tiên phong và tài năng nhất của nền văn xuôi Việt Nam hiện đại.

+ “Chiếc thuyền ngoài xa” là một trong những truyện ngắn tiêu biểu.

+ Truyện ngắn đã để lại cho người đọc nhiều ấn tượng với hình ảnh người đàn bà hàng chài lam lũ, nhọc nhằn, phải chịu nhiều đau khổ và bất hạnh nhưng lại mang trong mình một vẻ đẹp đáng quý của người phụ nữ Việt Nam.

2. Thân bài

Hoàn cảnh ra đời, vị trí, xuất xứ của tác phẩm:

+ Tác phẩm được sáng tác vào tháng 8 năm 1983, in lần đầu trong tập truyện “Bến quê” (1985), in lần hai trong tập truyện “Chiếc thuyền ngoài xa” (1987).

+ Truyện mang xu hướng nghệ thuật của văn học thời kỳ đổi mới: khai thác số phận cá nhân và thân phận con người đời thường.

Cách khắc họa nhân vật người đàn bà hàng chài: Để khắc họa thành công nhân vật người đàn bà hàng chài, nhà văn Nguyễn Minh Châu đã đặt nhân vật vào trong một tình huống độc đáo.

Ngoại hình, cuộc sống: Người đàn bà hàng chài trong tác phẩm được tác giả miêu tả một cách phiếm định:

+ Trạc ngoài 40 tuổi, cao lớn, thô kệch, rỗ mặt, lúc nào cũng xuất hiện với khuôn mặt mệt mỏi, tái ngắt như đang buồn ngủ, với tấm lưng áo bạc phếch và rách rưới.

+ Gia đình đông con, nghèo khổ lại thường xuyên bị chồng đánh đập, hành hạ, nhưng bà vẫn thầm lặng chịu đựng.

Cuộc sống của bà thật cơ cực và bất hạnh, bà coi đó là lẽ đương nhiên, chỉ đơn giản trong cuộc mưu sinh đầy cam go, trên chiếc thuyền kiếm sống ngoài biển xa cần có một người đàn ông khỏe mạnh và biết nghề, chỉ vì những đứa con của bà cần được sống và lớn lên.

Khi chứng kiến cảnh tượng người đàn bà hàng chài bị chồng đánh dã man, tàn bạo, nghệ sĩ Phùng đã kinh ngạc đến thẫn thờ. => Nhà văn muốn nhắc nhở: Cuộc đời không đơn giản xuôi chiều mà nó chứa đựng nhiều nghịch lí, nó luôn tồn tại nhưng mâu thuẫn.

Cuộc trò chuyện, gặp gỡ của người đàn bà hàng chài tại tòa án huyện: Qua những lời giãi bày thật tình của người mẹ đáng thương ở tòa án huyện ta mới thấy rõ nguồn gốc mọi sự chịu đựng hi sinh của bà là tình thương vô bờ bến đối với những đứa con. => Một sự cam chịu nhẫn nhục thật đáng để chia sẻ và cảm thông. Thấp thoảng trong người đàn bà ấy là bóng dáng của biết bao người phụ nữ Việt Nam nhân hậu, bao dung, giàu lòng vị tha và đức hi sinh.

Nghệ thuật xây dựng nhân vật: Nhà văn xây dựng thành công nhân vật người đàn bà hàng chài với những nét sâu sắc về ngoại hình, lời nói, cử chỉ, suy nghĩ; với cách xây dựng tình huống truyện độc đáo, kịch tính, ngôn ngữ giản dị đời thường đầy dư vị, giọng điệu chiêm nghiệm suy tư.

Giá trị hiện thực và nhân đạo của truyện ngắn qua nhân vật người đàn bà hàng chài:

Xem thêm:  Từ xưa đến nay, cha ông ta luôn coi văn học là một thứ vũ khí chiến đấu mãnh mẽ và sắc bén. Anh (chị) hãy làm sáng tỏ quan niệm đó

+ Nhà văn tái hiện cuộc sống nghèo khổ, vất vả của những dân nghèo hàng chài ven biển đông con lam lũ với những cảnh bạo lực gia đình, đồng thời lên án, tố cáo nạn bạo lực gia đình.

+ Nhà văn phát hiện, trân trọng những vẻ đẹp tâm hồn của người đàn bà hàng chài: thương con, vị tha, bao dung. Đồng thời đặt vấn đề phải tạo điều kiện sống cho những dân chài để họ không lâm vào khó khăn, bạo lực gia đình.

3. Kết bài

Khái quát lại nhân vật người đàn bà hàng chài và nội dung truyện ngắn:

+ Hình ảnh người đàn bà hàng chài đã để lại nhiều ấn tượng cho người đọc: dũng cảm, kiên cường, nhẫn nhịn để chịu đựng mọi sự đau khổ…

+ Qua truyện ngắn, tác giả muốn nhắc nhở chúng ta rằng: hãy nhìn nhận cuộc sống và con người một cách đa diện, nhiều chiều để phát hiện ra được bản chất thật sau vẻ đẹp bề ngoài của hiện tượng.

Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài

Bài làm tham khảo

Nguyễn Minh Châu là một nhà văn quân đội. Trong cuộc kháng chiến chống Mĩ, ông đã viết và chiến đấu tại nhiều chiến trường với những tác phẩm mang đậm khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn. Từ sau năm 1975 sáng tác của ông đã thay đổi từ cảm hứng sử thi sang cảm hứng triết luận về những giá trị nhân bản đời thường. Ông được mệnh danh là một trong những nhà văn đi tiên phong và tài năng nhất của nền văn xuôi Việt Nam hiện đại. Trong quá trình đổi mới, các tác phẩm của ông chủ yếu viết về những con người trong cuộc mưu sinh tìm kiếm hạnh phúc và hoàn thiện nhân cách. “Chiếc thuyền ngoài xa” là một trong những truyện ngắn tiêu biểu cho tinh thần ấy. Truyện mang xu hướng của văn học thời kỳ mới, khai thác số phận cá nhân và thân phận con người đời thường. Và trong truyện ngắn đã để lại cho người đọc nhiều ấn tượng với hình ảnh người đàn bà hàng chài lam lũ, nhọc nhằn, phải chịu nhiều đau khổ và bất hạnh nhưng lại mang trong mình một vẻ đẹp đáng quý của người phụ nữ Việt Nam.

“Chiếc thuyền ngoài xa” là một truyện ngắn tiêu biểu của Nguyễn Minh Châu. Tác phẩm được sáng tác vào tháng 8 năm 1983, in lần đầu trong tập truyện “Bến quê” (1985), in lần hai trong tập truyện “Chiếc thuyền ngoài xa” (1987). Tác phẩm được coi là truyện ngắn tiêu biểu của văn học Việt Nam giai đoạn từ năm 1975 đến hết thế kỉ XX. Truyện mang xu hướng nghệ thuật của văn học thời kỳ đổi mới: khai thác số phận cá nhân và thân phận con người đời thường.

Loading...

Để khắc họa thành công nhân vật người đàn bà hàng chài, nhà văn Nguyễn Minh Châu đã đặt nhân vật vào trong một tình huống độc đáo. Người đàn bà hàng chài có một cuộc sống lênh đênh trên biển, một cuộc sống nhọc nhằn lam lũ. Thế nhưng người đàn bà ấy lại thường xuyên bị chồng đánh đập, chửi mắng thậm tệ. Chứng kiến cảnh ấy, nghệ sĩ Phùng rất kinh ngạc và quyết định nhờ chánh án Đẩu giúp người đàn bà ấy. Trước những lời khuyên, đề nghị của chánh án Đẩu nhưng người đàn bà hàng chài không chịu bỏ chồng. Những lời giải thích của người đàn bà hàng chài đã khiến nghệ sĩ Phùng kinh ngạc và thay đổi quan niệm về đối tượng nghệ thuật. Từ tình huống này, nhà văn Nguyễn Minh Châu đã khéo léo, tập trung vào miêu tả ngoại hình, tính cách, lời nói, cuộc sống và cuộc gặp gỡ tại tòa án huyện của nhân vật để từ đó làm toát lên những nét đáng quý, đáng trân trọng của nhân vật, đồng thời hướng tới những quan niệm mới mẻ. Qua nhân vật, Nguyễn Minh Châu đã đem đến cho tác phẩm của mình những giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc.

Xem thêm:  Cảm nhận của anh (chị) về hình tượng Ph. Gar - xi - a Lor - ca được thể hiện qua bài thơ Đàn ghi ta của Lor - ca của Thanh Thảo

Người đàn bà hàng chài trong tác phẩm được tác giả miêu tả một cách phiếm định, không tên tuổi cụ thể mà chỉ là một người vô danh như bao người đàn bà vùng biển khác. Nhưng số phận con người ấy lại được tác giả tập trung thể hiện và được người đọc quan tâm nhiều nhất trong tác phẩm. Trạc ngoài 40 tuổi, cao lớn, thô kệch, rỗ mặt, lúc nào cũng xuất hiện với khuôn mặt mệt mỏi, tái ngắt như đang buồn ngủ, với tấm lưng áo bạc phếch và rách rưới, hình ảnh người đàn bà ấy gợi ấn tượng về một cuộc đời nhọc nhằn, lam lũ. Gia đình đông con, nghèo khổ lại thường xuyên bị chồng đánh đập, hành hạ khốn khổ “ba ngày một trận nhẹ, năm ngày một trận nặng” nhưng bà vẫn thầm lặng chịu đựng mọi đau đớn “bà không hề kêu một tiếng, không chống trả, cũng không tìm cách chạy trốn”. Cuộc sống của bà thật cơ cực và bất hạnh, bà coi đó là lẽ đương nhiên, chỉ đơn giản trong cuộc mưu sinh đầy cam go, trên chiếc thuyền kiếm sống ngoài biển xa cần có một người đàn ông khỏe mạnh và biết nghề, chỉ vì những đứa con của bà cần được sống và lớn lên.

Khi chứng kiến cảnh tượng người đàn bà hàng chài bị chồng đánh dã man, tàn bạo, nghệ sĩ Phùng đã kinh ngạc đến thẫn thờ “Tất cả mọi việc xảy đến khiến tôi kinh ngạc đến mức, trong mấy phút đầu, tôi cứ đứng há mồm ra mà nhìn”. Người nghệ sĩ kinh ngạc vì anh không thể ngờ rằng đằng sau cái vẻ đẹp diệu kì của tạo hóa kia lại có cái ác xấu đến không thể tin được. Với cảnh tượng trên, nhà văn muốn nhắc nhở chúng ta rằng: “Cuộc đời không đơn giản xuôi chiều mà nó chứa đựng nhiều nghịch lí, nó luôn tồn tại nhưng mâu thuẫn: cái xấu với cái thiện, cái đẹp với cái ác”. Vì vậy chúng ta không đánh giá sự vật, sự việc ở vẻ bề ngoài mà phải phát hiện ra bản chất thực bên trong của nó.

Qua những lời giãi bày thật tình của người mẹ đáng thương ở tòa án huyện ta mới thấy rõ nguồn gốc mọi sự chịu đựng hi sinh của bà là tình thương vô bờ bến đối với những đứa con: “… đám đàn bà hàng chài ở thuyền chúng tôi cần phải có người đàn ông để chèo chống khi phong ba, để cùng làm ăn nuôi nấng đặng một sắp con nhà nào cũng trên dưới chục đứa. Ông trời sinh ra người đàn bà là để đẻ con, rồi nuôi con cho đến khi khôn lớn cho nên phải gánh lấy cái khổ. Đàn bà ở thuyền chúng tôi phải sống cho con chứ không thể sống cho mình như ở trên đất được!” Cũng chính vì suy nghĩ ấy khiến bà đủ sức âm thầm chịu đựng mọi nỗi khổ: “Nhưng tình thương con cũng như nỗi đau, cũng như cái sự thâm trầm trong việc hiểu thấu các lẽ đời hình như mụ chẳng bao giờ để lộ rõ rệt ra bề ngoài”. Một sự cam chịu nhẫn nhục như thế thật đáng để chia sẻ và cảm thông. Thấp thoảng trong người đàn bà ấy là bóng dáng của biết bao người phụ nữ Việt Nam nhân hậu, bao dung, giàu lòng vị tha và đức hi sinh. Bà chính là người phụ nữ sâu sắc thấu hiểu lẽ đời.

Xem thêm:  Tóm tắt tác phẩm số phận con người của M. Sô - lô - khốp

Nhà văn xây dựng thành công nhân vật người đàn bà hàng chài với những nét sâu sắc về ngoại hình, lời nói, cử chỉ, suy nghĩ; với cách xây dựng tình huống truyện độc đáo, kịch tính, ngôn ngữ giản dị đời thường đầy dư vị, giọng điệu chiêm nghiệm suy tư. Đó là kiểu nhân vật nội tâm và ngoại hình không đồng nhất với nhau. Người đàn bà hàng chài mang nét chung về những người phụ nữ hàng chài ven biển.

Qua nhân vật người đàn bà hàng chài, Nguyễn Minh Châu thể hiện giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc. Nhà văn tái hiện cuộc sống nghèo khổ, vất vả của những dân nghèo hàng chài ven biển đông con lam lũ với những cảnh bạo lực gia đình, đồng thời lên án, tố cáo nạn bạo lực gia đình. Nhà văn đồng cảm, thương cảm với những vất vả khổ cực mà người đàn bà hàng chài phải gánh chịu, đồng thời lo lắng cho tương lai của họ. Nhà văn phát hiện, trân trọng những vẻ đẹp tâm hồn của người đàn bà hàng chài: thương con, vị tha, bao dung. Từ cuộc đời của người đàn bà hàng chài, nhà văn đặt ra một câu hỏi về con đường giúp những người làng chài thoát khỏi cuộc sống trên. Đó là phải đảm bảo cuộc sống vật chất cho ngững gia đình đó để họ không phải giải tỏa bế tắc bằng cách quái đản, lạ lùng.

Qua truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa”, tác giả đã cho ta thấy hình ảnh của người phụ nữ trong xã hội ngày nay. Họ thật dũng cảm, kiên cường, nhẫn nhịn để chịu đựng mọi sự đau khổ. Họ vẫn nhìn sự thật ở phía trước và mong muốn rằng có một tương lai tốt đẹp hơn. Đặc biệt trong tác phẩm, hình ảnh người đàn bà hàng chài đã để lại nhiều ấn tượng cho người đọc với những cảm xúc riêng rất thật. Qua truyện ngắn, tác giả muốn nhắc nhở chúng ta rằng: hãy nhìn nhận cuộc sống và con người một cách đa diện, nhiều chiều để phát hiện ra được bản chất thật sau vẻ đẹp bề ngoài của hiện tượng.

Nhân vật người đàn bà hàng chài nói riêng và truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” của Nguyễn Minh Châu nói chung sẽ còn in đậm trong tâm trí nghiều độc giả hôm nay và ngày mai.

Chu Nhật Tiên

Lớp 12A1, Trường THPT Vân Nham, Hữu Lũng, Lạng Sơn

Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu (bài làm của học sinh giỏi)
5 (100%) 1 đánh giá
Loading...