Phân tích khổ thơ thứ hai bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt (bài làm của học sinh giỏi)

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài 

 – Giới thiệu về tác giả Bằng Việt và bài thơ Bếp lửa 

 – Giới thiệu nội dung khổ hai: những kỉ niệm năm lên bốn tuổi

2. Thân bài 

 * Dẫn dắt: từ hình ảnh bếp lửa đã khơi dậy cảm xúc về người bà đáng kính và những kỉ niệm năm tác giả lên 4 tuổi

 * Phân tích:

  – Kỉ niệm của những năm tháng lên 4 tuổi là mùi khói từ căn bếp của bà

    + Lên 4 tuổi cháu đã quen mùi khói

    + Mùi khói đã gợi dậy biết bao cảm xúc 

  – Hình ảnh người bố

   + đi đánh xe khô rạc ngựa gầy

   + bươn trải vì cuộc sống khốn khó, mong gia đình thoát nghèo nhưng vẫn "đói mòn đói mỏi"

   + "đói mòn đói mỏi": cái đói kéo dài dai dẳng

   => nạn đói năm 1945 hoành hành, cướp đi mạng sống của biết bao nhiêu người 

   => quá khứ hiện về nhuốm màu bi thương

  – "Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay"

   + Cái đói hoành hành đã khắc sâu vào tâm trí đứa trẻ mới lên 4 tuổi

   + Một tuổi thơ không tràn ngập sắc hồng như bao người vẫn nghĩ

* Liên hệ mở rộng 

* Khái quát lại nghệ thuật 

  – Sử dụng thành ngữ "đói mòn đói mỏi"

Xem thêm:  Cây lúa trong đời sống người Việt Nam

  – Giọng thơ trĩu nặng nỗi đau 

  – Chi tiết ngôn từ mộc mạc, giản dị 

3. Kết bài

 – Khái quát lại nội dung của khổ thơ

 – Đánh giá, nhận xét, cảm nhận của cá nhân 

phan tich bai tho bep lua cua bang viet - Phân tích khổ thơ thứ hai bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt (bài làm của học sinh giỏi)

Phân tích khổ thơ thứ hai bài thơ Bếp lửa

Bài làm tham khảo

Gia đình là cái nôi êm, tổ ấm, là điểm tựa vững chắc của mỗi người. Vì lẽ đó mà tình cảm gia đình đã chẳng còn xa lạ trong thơ ca Việt Nam từ muôn đời. Cũng như bao nhà thơ khác, Bằng Việt đã mạnh dạn bày tỏ tình cảm chân thành của mình với người bà đáng kính qua bài thơ "Bếp lửa". Đây là một trong những bài thơ rất hay và cảm động về tình cảm bà cháu và những năm tháng sống bên bà mà khổ thơ thứ hai đã bày tỏ được những kí ức tuổi thơ năm lên bốn tuổi. Đọc thơ ta như được sưởi ấm cùng Bằng Việt hơi lửa ấm áp của tình người giàu ân nghĩa, cao đẹp.

"Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói 

………………………..……………

Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay"

Bài thơ "Bếp lửa" được viết năm 1963 khi ấy Bằng Việt đang du học ngành luật ở nước ngoài. Bài thơ chính là lời tâm tình thủ thỉ nhẹ nhàng của đứa cháu ở nơi xa hướng về bà cũng nỗi nhớ quê hương, gia đình khắc khoải. Chiều sâu của nỗi nhớ nằm trong dòng kí ức của tuổi thơ và một tuổi thơ không mấy may mắn và rực rỡ là năm lên bốn tuổi:

Xem thêm:  Giới thiệu về tác giả Nguyễn Dữ và giá trị của tác phẩm Chuyện người con gái Nam Xương (bài làm của học sinh giỏi)

"Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói"

Kí ức năm lên bốn tuổi hiện về trong hình ảnh của làn khói rồi khói hun. Đó là dấu ấn về cuộc sống của hai bà cháu trong những năm tháng ngày xưa ấy. Cũng trong hình ảnh làn khói mờ ảo là tình cảm khi tỏ, khi mờ, lúc da diết khi thì bâng khuâng. Tuổi thơ ấy không phải nhuộm một sắc hồng viên mãn mà là những ngày tháng của cái đói rình rập:

"Bố đi đánh xe khô rạc ngựa gầy"

Hình ảnh của bố – trụ cột gia đình hiện lên đầy xót xa: khô rạc ngựa gầy. Bố đang cố gắng gượng mình bươn trải cho cuộc sống gia đình nhưng có cố gắng đến mức héo mòn sức sống thì vẫn không đủ chăm lo chu toàn được cho cả gia đình. Dường như lời thơ đang hướng ta về với nạn đói năm 1945. Cái đói dai dẳng, đeo bám đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm, hàng nghìn người. Tuổi thơ ấy, nhà thơ đã phải chứng kiến một viễn cảnh nhuốm màu bi thương, khốn khổ. Đến đây giọng thơ như đang trĩu xuống làm nôn nao lòng người. Đọc thơ thôi sẽ một ai đó thấy nghẹn ngào và cũng sẽ có ai đó đã phải rơi lệ. Tất cả là một nỗi đau, một tuổi thơ thăng trầm chứ không náo nhiệt, vui nhộn như mọi người từng nghĩ. Phải chăng kí ức, kỉ niệm quá sâu đậm để đến tận bây giờ khi nghĩ đến chính nhà thơ cũng còn phải thấy nghẹn lòng:

Xem thêm:  Cảm nhận của em về khổ thơ sau trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải: "Ta làm con chim hót. Ta làm một nhành hoa. Ta nhập vào hoà ca. Một nốt trầm xao xuyến."

"Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay"

Ngôn ngữ thơ mộc mạc đã lay động tâm can, khắc sâu vào lòng người về một quãng thời gian đầy khó khăn, nhọc nhằn. Mùi khói từ bếp lửa của bà đã khơi dậy trong lòng người cháu những năm tháng không thể nào quên. Nơi đây tuy khốn khó nhưng lại đầy ắp tình cảm yêu thương của bà:

"Đôi mắt càng già càng thấm thía yêu thương 

Dù da dẻ khô đi tấm lòng không hẹp lại

Giàu kiên nhẫn bà còn hi vọng mãi

Chỉ mỗi ngày rắn lại ít lời thêm"

Giọng thơ tha thiết, trìu mến, trầm lắng tác giả đã kể cho ta nghe về kỉ niệm năm lên bốn tuổi của mình cùng những hình ảnh không thể nào quên. Đọc thơ, có một chút nghẹn ngào pha thêm sự xót xa đau đớn. 

Lê Quỳnh Chúc

Lớp 9B – Trường THCS Thái Nguyên, Thái Bình

Từ khóa tìm kiếm:

  • Khổ 2 bếp lửa
  • phân tích khổ thơ thứ 2 bài thơ bếp lửa