Phân tích cơ sở hình thành tình đồng chí qua bài thơ Đồng chí của Chính Hữu (bài làm của học sinh giỏi)

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài:

  – Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

   + Chính Hữu (1926-2007), chủ yếu viết về đề tài người lính 

   + Bài thơ được sáng tác đầu năm 1948

2. Thân bài:

 * Cơ sở hình thành tình đồng chí:

  –  xa lạ -> quen nhau -> tri kỉ -> đồng chí

  – Cùng chung: hoàn cảnh xuất thân, lí tưởng, khó khăn gian khổ 

  – Xuất thân:

   + Từ những miền quê nghèo khó 

   + Vùng đồng bằng chiêm trũng

   + Vùng trung du đồi núi bạc màu 

 => Tuy không cùng chung quê quán nhưng họ lại đều là những người con của mọi miền Tổ quốc, xuất thân từ những miền quê nghèo khó nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc họ tham gia chiến trận 

  – Trở thành tri kỉ :

   + "súng bên súng": cùng chung nhiệm vụ 

   + "đầu sát bên đầu": chung lí tưởng, chung mục đích chiến đấu,…….

 => tất cả những cái chung đã tạo nên tình tri kỉ ở họ

 – "Đồng chí"

  + Câu thơ có kết cấu bất thường 

  + Khép lại định nghĩa về tình đồng chí, mở ra biểu hiện cao đẹp của tình đồng chí ở phần sau 

 * Khái quát lại nghệ thuật:

  – Nghệ thuật đối 

  – Sử dụng hình ảnh mang tính hình tượng 

  – Sử dụng các thành ngữ hiệu quả 

 * Liên hệ mở rộng 

3. Kết bài:

 – Khái quát lại vấn đề 

 – Nêu cảm nhận cá nhân 

Phân tích cơ sở hình thành tình đồng chí qua bài thơ Đồng chí

Bài làm tham khảo

Bài thơ Đồng chí được sáng tác đầu năm 1948 – sau khi tác giả cùng đồng đội tham gia chiến dịch Việt Bắc thu đông năm 1947 đánh tan cuộc tiến công với quy mô lớn của giặc Pháp lên chiến khu Việt Bắc. Và cũng chính trong hoàn cảnh ấy, ngay cả khi bị thương nằm trong lán Chính Hữu đã sáng tác bài thơ này với những cảm nhận chân thật về tình đồng đội, đồng chí. Bài thơ lần đầu được in trong Báo sự thật, dần dần trở thành tài sản chung của những người lính và trong ba lô của ai cũng có. Họ coi đó là biểu tượng cho tình đồng đội thiêng liêng, cao cả. Mà bảy câu thơ mở đầu đã đưa ta đến với cơ sở hình thành tình đồng chí:

"Quê hương anh nước mặn đồng chua

………………………………………..

Đồng chí!"

Dường như người lính đang thủ thỉ, tâm sự bên tai nhau về xứ sở mang tên quê hương mình:

"Quê hương anh nước mặn đồng chua

Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá 

Anh với tôi đôi người xa lạ

Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau."

Loading...

Anh với tôi, tôi với anh. Hai tiếng "anh", "tôi" nghe thật dễ chịu, thân thương. Linh hoạt trong biện pháp tu từ đối lập cùng cách lồng ghép các thành ngữ "nước mặn đồng chua" hay "đất cày lên sỏi đá" nhà thơ đã dẫn lối, đưa bạn đọc về với mọi nẻo đường, miền quê xa xôi của mọi miền Tổ quốc: Nơi quê hương anh là vùng đồng bằng chiêm trũng khó mà cày cấy còn nơi quê hương tôi cũng khắc nghiệt không kém. Đó là vùng trung du đồi núi bạc màu, đất đai cằn cỗi đến mức đá sỏi còn nhiều hơn đất. Mỗi người một quê hương, một nơi chôn nhau cắt rốn, tuy không cùng quê quán nhưng lại đều là những con người chất phác xuất thân từ những miền quê nghèo khó nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, theo lòng tự tôn dân tộc họ đã từ giã quê hương mình – nơi gắn bó suốt mấy chục năm dài để góp mình vào lực lượng kháng chiến, xông pha nơi mặt trận đầy hiểm nguy. Mới hôm qua thôi họ còn là những anh nông dân chân lấm tay bùn ngày hôm nay các anh đã trở thành những người chiến sĩ gan dạ, quả cảm. Có lẽ, vì ước mong hòa bình, vì tương lai tươi sáng họ đã gan dạ tham gia chiến trận để rồi không hẹn mà gặp, những người con của mọi miền Tổ quốc đã được gặp gỡ nhau rồi trở thành tri kỉ:

"Súng bên súng đầu sát bên đầu 

Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ"

Nếu như hình tượng "súng bên súng" là biểu tượng cho nhiệm vụ chiến đấu chống quân thù của những người lính thì "đầu sát bên đầu" lại mở ra một loạt cái chung của những người lính. Đó là cùng chung ý nghĩ, cùng lí tưởng, mục đích… Khác với nhiều bài thơ biện pháp nghệ thuật điệp ngữ lặp lại một từ nhiều lần để nhấn mạnh ý của câu thì ở đây Chính Hữu chỉ cần dùng một chữ "chung" thôi nhưng cũng có sức lan tỏa cái chung ấy lên tất cả. Còn gì đẹp hơn sự gặp gỡ, giao lưu của những con người có cùng chung mục đích chiến đấu, cùng chung lí tưởng và cả những khó khăn, gian khổ. Tất cả những cái chung tươi đẹp ấy đã trở thành chất kết dính mang họ lại gần nhau hơn. Đến đây, nhịp thơ bỗng bị ngắt lại khi câu thơ có vai trò khép lại lời mở đầu lại mang một kết cấu bất thường:

"Đồng chí! "

Hai chữ thôi nhưng ẩn chứa nhiều ý vị sâu xa. Nó như một lời ngắt đoạn hay cũng như một khối tảng của cảm xúc dồn nén, đè nặng lên nhau. Xuất thân từ những miền quê nghèo khó, vốn xa lạ nhưng giờ đây, khi bước vào chiến trận, những cái chung nơi người lính chân thật, giản dị đã xây dựng lên tình cảm cao đẹp hơn, đó là tri kỉ. Để rồi giờ đây tình cảm thiêng liêng ấy đã được thốt lên thành câu cảm thán "Đồng chí!". Phải chăng không gì khác, chính tình bạn là tiếng gọi từ sâu thẳm trái tim người lính trẻ. Câu thơ kết thúc nhưng lại mang đến một sắc màu, một ánh sáng mới cho cả khổ thơ, để lại trong lòng bạn đọc những ấn tượng vô cùng sâu sắc.

Hai chữ "Đồng chí" đã khép lại mạch cảm xúc của định nghĩa về tình đồng chí rất đẹp, rất mới và rất hay. Sự phối kết hợp giữa biện pháp nghệ thuật đối cùng các hình ảnh chọn lọc đã làm nên thành công rực rỡ cho khổ thơ mở đầu về cơ sở hình thành tình đồng chí. Em cảm thấy rất ngưỡng mộ và khâm phục tinh thần và tình cảm mà các anh dành cho nhau. 

Lê Quỳnh Chúc

Lớp 9B – Trường THCS Thái Nguyên, Thái Bình

Phân tích cơ sở hình thành tình đồng chí qua bài thơ Đồng chí của Chính Hữu (bài làm của học sinh giỏi)
2 (40%) 25 đánh giá
Loading...

Từ khóa tìm kiếm:

  • c Cơ sở hình thành tình đồng chí?
  • cảm nhận của em về 7 câu thơ đầu của đồng chí
  • trình bày cảm nhận về cơ sở hình thành tình đồng chí