Đề bài: Phân tích bài thơ Từ ấy của Tố Hữu

Giới thiệu tác phẩm: Từ ấy là bài thơ của Tố Hữu, sáng tác tháng 7-1938. Tác phẩm nằm trong phần Máu lửa của tập thơ Từ ấy ( 1937-1946). Từ ấy ra đời để ghi lại kỉ niệm đáng nhớ của tác giả trong ngày đầu được đứng trong hàng ngũ của Đảng.

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

Trích dẫn lời khẳng định của Chủ tịch Hồ Chí Minh : “ Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận. Anh chị em nghệ sĩ là chiến sĩ trên mặt trận ấy”.

Vai trò của nghệ thuật trong việc làm cách mạng.

Một trong những người chiến sĩ, nghệ sĩ tích cực hoạt động trên cả mặt trận kháng chiến và mặt trận nghệ thuật chính là Tố Hữu.

Giới thiệu tập thơ Từ ấy và bài thơ Từ ấy.

2. Thân bài

Phân tích khổ thơ thứ nhất: Niềm vui sướng, say mê khi giác ngộ lí tưởng cách mạng:

  • Những hình ảnh ẩn dụ đặc biệt : nắng hạ, mặt trời chân lí chói qua tim. Khẳng định lí tưởng cộng sản như một nguồn ánh sáng mới làm bừng sáng tâm hồn nhà thơ.
  • Hình ảnh so sánh: “ hồn tôi” – “ vườn hoa lá” tươi vui, nhộn nhịp chính là niềm vui sướng, sự say mê, nồng nhiệt của nhà thơ khi bắt gặp lí tưởng mới.

Phân tích khổ thơ 2: Thể hiện nhận thức mới mẻ của nhà thơ về lẽ sống, sự gắn bó hài hòa giữa cái tôi cá nhân với cái ta của xã hội. Đặc biệt là với những người lao động nghèo khổ.

  • Từ “ buộc” thể hiện ý thức tự nguyện, sự quyết tâm cao.
  • “Trang trải”: tác giả trải rộng lòng mình với con người, với cuộc đời tạo sự đồng cảm sâu sắc.
  • “Khối đời”: chỉ khối người, tập thể tạo thành một khối đoàn kết, phấn đấu vì mục tiêu chung.
  • Tố Hữu đặt mình vào dòng đời, tìm thấy niềm vui, sức mạnh.
Xem thêm:  Phân tích sức hấp dẫn trong bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu

Phân tích khổ thơ cuối: Ý thức giác ngộ lẽ sống, mang tính giai cấp của người cộng sản:

  • Trước cách mạng, Tố Hữu là một thanh niên tiểu tư sản. Nhưng sau khi được giác ngộ cách mạng đã là con người của cách mạng, của nhân dân.
  • “Là con của vạn nhà”, “là em của vạn kiếp phôi pha”, “ là anh của vạn đầu em nhỏ… cù bất cù bơ”: sự hòa nhập, gần gũi với con người, với cuộc sống đã làm tác giả sống cùng dân, chiến đấu vì dân tộc, vì đất nước.

3. Kết bài

Bài thơ thể hiện niềm tự hào, vui sướng khi được giác ngộ cách mạng, được đứng trong hàng ngũ của Đảng.

Bằng hình ảnh độc đáo, từ ngữ mộc mạc cùng tình cảm mãnh liệt, Từ ấy đã thể hiện đầy đủ ý thức, tâm tư của người làm cách mạng lúc bấy giờ.

Liên hệ với thanh niên ngày nay.

phan tich bai tho tu ay - Phân tích bài thơ Từ ấy của Tố Hữu (bài làm của học sinh giỏi)

Phân tích bài thơ Từ ấy

Bài làm tham khảo

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định : “Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận. Anh chị em nghệ sĩ là chiến sĩ trên mặt trận ấy”. Trong những năm trường kì kháng chiến chống Pháp, có biết bao con người đã ra mặt trận, đã cống hiến và hi sinh cho Tổ Quốc. Mặt trận nghệ thuật cũng vậy, cũng phải cống hiến, phải hi sinh. Nghệ thuật không tách rời hiện thực, tách rời kháng chiến mà nghệ thuật là “một thứ khí giới thanh cao và đắc lực mà chúng ta có, để vừa tố cáo và thay đổi một cái thế giới giả dối, tàn ác, vừa làm cho lòng người đọc thêm trong sạch và phong phú hơn”. (Thạch Lam) Một trong những người chiến sĩ, nghệ sĩ tích cực hoạt động trên cả mặt trận kháng chiến và mặt trận nghệ thuật chính là Tố Hữu. Trong suốt cuộc đời của mình, Tố Hữu đã luôn ý thức được trách nhiệm phụng sự vì Tổ Quốc. Từ ấy là bài thơ sâu sắc và rõ nét nhất về sự tự hào, vui sướng khi được đứng trong hàng ngũ của Đảng, được trích từ tập thơ cùng tên gồm 3 phần Máu lửa, Xiềng xích và Giải phóng.

Xem thêm:  Có một nhà văn Nga đã nói: "Nơi lạnh nhất không phải là Bắc Cực, mà là nơi không có tình thương". Em nghĩ thế nào về câu nói ấy

Bài thơ mở đầu bằng hình ảnh ẩn dụ đẹp đẽ mà rất đỗi bình dị, trong sáng : “Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ”. Từ ấy, năm 1938 khi mà chỉ mới 18 tuổi, Tố Hữu đã được giác ngộ lí tưởng cách mạng và vinh dự trở thành người chiến sĩ, Đảng viên của Đảng Cộng sản. “ Mặt trời chân lí chói qua tim”- chính lí tưởng cao đẹp ấy đã giúp cho con người ta đi đúng con đường thoát khỏi sự tù túng, sự khổ cực mà tìm cho mình nguồn sáng mới như một mặt trời chân lí, giải phóng con người, giải phóng dân tộc, tìm lại sự tự do, độc lập vốn có. Lí tưởng ấy khiến cho người chiến sĩ cách mạng vui sướng, tự hào vô cùng.

“Hồn tôi là một vườn hoa lá

Loading...

Rất đậm hương và rộn tiếng chim”

Trong tâm hồn người chiến sĩ, nghệ sĩ trở nên tưng bừng, vui sướng. Tâm hồn trở nên nhộn nhịp, vui tươi như “ một vườn hoa lá”, có hương thơm và tiếng chim ca ríu rít. Chính niềm vui sướng, say mê và tự hào của nhà thơ khi bắt gặp lí tưởng mới đã giúp ông viết lên những dòng thơ đầy tính ẩn dụ nhưng cũng vô cùng ấn tượng, sâu sắc.

“Tôi buộc lòng tôi với mọi người

Để tình trang trải khắp trăm nơi

Để hồn tôi với bao hồn khổ

Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời”

Người chiến sĩ ấy “buộc lòng” mình với mọi người, thể hiện sự tự nguyện, quyết tâm cao khi được đứng trong hàng ngũ của Đảng, vì nhân dân, vì Tổ Quốc quên mình. Làm cách mạng không chỉ có chiến đấu trên chiến trường mà là người chiến sĩ còn phải biết trang trải, trải rộng lòng mình ra với trăm nơi, là nhân dân và sống trong lòng nhân dân, cái tôi nhỏ bé chan hòa trong cái ta rộng lớn. Tác giả đồng cảm sâu sắc với cuộc sống của nhân dân vì người chiến sĩ cách mạng từ dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu. Chính sự đồng cảm, gần gũi ấy đã tạo thành một “khối đời”  mà bản chất chính là “lòng yêu nước nồng nàn đã kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn”, tinh thần đoàn kết của nhân dân ta từ ngàn đời nay. “ Khối đời” ấy vững chắc, mạnh mẽ, giúp dân tộc ta được giải phóng, được độc lập, tự do cho tới ngày nay. Khổ thơ đã thể hiện nhận thức mới mẻ của nhà thơ về lẽ sống, sự gắn bó hài hòa giữa cái tôi cá nhân với cái ta của xã hội. Đặc biệt là với những người lao động nghèo khổ. Tác giả- người chiến sĩ, nghệ sĩ chân chính ấy không sống ra rời nhân dân mà gần gũi, gắn bó, làm sức mạnh cho nhân dân và cũng lấy nhân dân làm sức mạnh cho bản thân để vững vàng chiến đấu.

“Tôi đã là con của vạn nhà

Là em của vạn kiếp phôi pha

Là anh của vạn đầu em nhỏ

Không áo cơm, cù bất cù bơ.”

Khổ thơ cuối cùng cũng chính là sự hòa nhập, gắn bó sâu sắc nhất của Tố Hữu với cuộc đời, với những con người. Nếu trước khi được giác ngộ cách mạng, Tố Hữu là một thanh niên tiểu tư sản, thì sau khi được đứng trong hàng ngũ của Đảng, người thanh niên ấy đã trở thành một Đảng viên, một chiến sĩ và một người nghệ sĩ kiên cường trên chính mặt trận chiến đấu phụng sự Tổ Quốc và mặt trận nghệ thuật phụng sự kháng chiến. Tác giả trở thành “con của vạn nhà”, là người em nhỏ, là người anh lớn của mọi người, của nhân dân và của cả những em nhỏ “ không áo cơm, cù bất cù bơ”. Đồng thời, qua khổ thơ cuối, người ta cũng thấy hiện lên sự khó khăn của nhân dân trong kháng chiến. Họ đã kiên cường ra sao vì lí tưởng giải phóng cao đẹp mà chính đáng của một dân tộc cần được tự do, cần độc lập và toàn vẹn lãnh thổ. Tố Hữu đã không làm cho cách mạng xa rời nhân dân mà ở trong nhân dân, cùng nhân dân chiến đấu, cùng nhân dân làm cách mạng, giải phóng chính quyền thực dân, nửa phong kiến bấy lâu tồn tại trong xã hội bằng cuộc cách mạng tháng Tám năm 1945.

Từ ấy viết theo thể thơ thất ngôn cùng từ ngữ mới mẻ, hình ảnh ẩn dụ đặc sắc, lời thơ da diết, nồng nàn đã thể hiện đầy đủ và sâu sắc ý thức cách mạng của người chiến sĩ trước sự độc lập của dân tộc. Tố Hữu không chỉ là một người chiến sĩ kiên cường trên mặt trận kháng chiến mà còn là một người nghệ sĩ tài năng trên mặt trận nghệ thuật vì cách mạng.

Bài thơ khép lại như một minh chứng rõ nét về người chiến sĩ có lí tưởng cao đẹp. Thể hiện niềm tự hào, vui sướng khi được giác ngộ cách mạng, được đứng trong hàng ngũ của Đảng. Bằng hình ảnh độc đáo, từ ngữ mộc mạc cùng tình cảm mãnh liệt, Từ ấy đã thể hiện đầy đủ ý thức, tâm tư của người làm cách mạng lúc bấy giờ. Lòng yêu nước, tinh thần chiến đấu ấy cho dù là mười, hai mươi hay một ngàn năm đi chăng nữa vẫn còn tồn tại và gìn giữ trong mỗi người dân Việt Nam. Thanh niên ngày nay cũng cần phải có những phẩm chất cao đẹp ấy. Những việc cho dù nhỏ cũng có thể giúp cho đất nước ta tươi đẹp hơn, độc lập, tự do lâu bền. Bằng những việc nhỏ như bảo vệ môi trường, học tập thật tốt, luôn giúp đỡ mọi người và đặc biệt nói không với những hành động tiêu cực, chống phá nhà nước sẽ giúp đất nước ta đời đời bền vững. Xứng đáng với những gĩ Bác Hồ đã dặn khi xưa : “ Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” và phải làm cho đất nước phát triển, sánh vai với các cường quốc trên thế giới, bắt kịp với nền khoa học hiện đại và kinh tế phát triển của thế giới trong thời đại 4.0.

Nguyễn Khánh Linh

Lớp 11A1 – Trường THPT Hoàng Văn Thụ, Lục Yên, Yên Bái

Loading...

Từ khóa tìm kiếm:

  • từ ấy tố hữu hoc sinh gioi